Ejercicio terapéutico sobre el bienestar psicológico de mujeres víctimas de violencia de género. Protocolo de estudio

Autoras/es

  • Yoana González González Universidade de Vigo
  • Lorenzo Antonio Justo Cousiño Universidade de Vigo
  • Rocío Abalo Núñez Universidade de Vigo
  • Mercedes Soto González Universidade de Vigo
  • Iria da Cuña Carrera Universidade de Vigo
  • Eva María Lantarón Caeiro Universidade de Vigo

DOI:

https://doi.org/10.35869/5654

Palabras clave:

violencia de xénero, ansiedade, depresión, terapia mediante exercicio, modalidades de fisioterapia, saúde mental

Resumo

Introdución: As mulleres vítimas de violencia de xénero adoitan sufrir un deterioro da saúde mental, manifestando ansiedade, estrés ou depresión. A eficacia do exercicio terapéutico en saúde mental está amplamente demostrada, mais os seus efectos específicos nesta poboación non están claramente establecidos.

Obxectivo: Avaliar os efectos dun programa de exercicio terapéutico sobre o benestar psicolóxico de mulleres vítimas de violencia de xénero.

Materiais e métodos: Participarán no estudo mulleres vítimas de violencia de xénero que acoden aos Centros de Información á Muller de Poio e Pontevedra. O grupo de intervención realizará dúas sesións semanais de exercicio durante 8 semanas, supervisadas por un fisioterapeuta. O grupo control realizará o mesmo exercicio no seu domicilio co apoio dunha aplicación móbil, pero sen supervisión profesional.

Resultados: A hipótese xeral é que o grupo de exercicio terapéutico mellorará significativamente o benestar psicolóxico das mulleres vítimas de violencia de xénero, fronte ao grupo control, que manterá os seus valores basais. Preténdese achegar datos relevantes sobre os beneficios da fisioterapia en saúde mental mediante o exercicio terapéutico, co obxectivo de incorporar esta intervención con seguridade nas estratexias multidisciplinares para o tratamento de mulleres maltratadas.

Descargas

Los datos de descargas todavía no están disponibles.

Biografía a autora ou autor

Lorenzo Antonio Justo Cousiño, Universidade de Vigo

Lorenzo Antonio Justo Cousiño

Profesor Ayudante Doctor

Universidade de Vigo (España)

 lorenzo.justo@uvigo.gal

Rocío Abalo Núñez, Universidade de Vigo

Rocío Abalo Núñez

Profesora Contratada Doctora

Universidade de Vigo (España)

 rocioabalo@uvigo.gal

Mercedes Soto González, Universidade de Vigo

Mercedes Soto González

Profesora Contratada Doctora

Universidade de Vigo (España)

 m.soto@uvigo.gal

Iria da Cuña Carrera, Universidade de Vigo

Iria da Cuña Carrera

Profesora Contratada Doctora

Universidade de Vigo (España)

 iriadc@uvigo.gal

Eva María Lantarón Caeiro, Universidade de Vigo

Eva María Lantarón Caeiro

Profesora Titular de Universidad

Universidade de Vigo (España)

 evalantaron@uvigo.gal

Citas

Probst, M. (2017). Physiotherapy and Mental Health. Clinical Physical Therapy. https://doi.org/10.5772/67595

Vallejo, A.; Córdoba, M. (2012). Abuso sexual: tratamientos y atención. Revista de Psicología, 30(1), 1–28.

Andersen, E.; Geiger, P.; Schiller, C.; Bluth, K.; Watkins, L.; Zhang, Y.; Xia, K.; Tauseef, H.; Leserman, J.; Girdler, S.; Gaylord, S. (2021). Effects of mindfulness-based stress reduction on experimental pain sensitivity and cortisol responses in women with early life abuse: A randomized controlled trial. Psychosom Med, 83(6), 515–527. https://doi.org/10.1097/PSY.0000000000000889

Catalán Matamoros, D. J. (2019). Fisioterapia en salud mental: antecedentes históricos. Revista Colombiana de Rehabilitación, 18(2), 162–180. https://doi.org/10.30788/revcolreh.v18.n2.2019.394

Ross, R. E.; VanDerwerker, C. J.; Saladin, M. E.; Gregory, C. M. (2023). The role of exercise in the treatment of depression: Biological underpinnings and clinical outcomes. Mol Psychiatry, 28(1), 298–328. https://doi.org/10.1038/s41380-022-01819-w

Herring, M. P.; Johnson, K. E.; O’Connor, P. J. (2016). Exercise training and health-related quality of life in generalized anxiety disorder. Psychol Sport Exerc, 27, 138–141. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2016.08.011

Herring, M.; Kline, C.; O’Connor, P. (2015). Effects of exercise training on self-reported sleep among young women with generalized anxiety disorder (GAD). European Psychiatry, 30, 465. https://doi.org/10.1016/S0924-9338(15)31893-9

Herring, M. P.; Jacob, M. L.; Suveg, C.; Dishman, R. K.; O’Connor, P. J. (2012). Feasibility of exercise training for the short-term treatment of generalized anxiety disorder: A randomized controlled trial. Psychother Psychosom, 81(1), 21–28. https://doi.org/10.1159/000327898

Instituto Nacional de Estadística (INE). (2024). Instituto Nacional de Estadística. Estadística de violencia doméstica y violencia de género. Últimos datos. https://www.ine.es/dyngs/INEbase/es/operacion.htm?c=Estadistica_C&cid=1254736176866&menu=ultiDatos&idp=1254735573206

Jonker, I. E.; Lako, D. A. M.; Beijersbergen, M. D.; Sijbrandij, M.; van Hemert, A. M.; Wolf, J. R. L. M. (2019). Factors related to depression and post-traumatic stress disorder in shelter-based abused women. Violence Against Women, 25(4), 401–420. https://doi.org/10.1177/1077801218790700

Oram, S.; Khalifeh, H.; Howard, L. M. (2017). Violence against women and mental health. Lancet Psychiatry, 4(2), 159–170. https://doi.org/10.1016/S2215-0366(16)30261-9

Mondolfi Miguel, M. L.; Rosa Pino-Juste, M. (2019). Psycho-social profile of battered women in Galicia, Spain: Distress as a result of intimate partner violence and child abuse. Health Care Women Int, 40(11), 1229–1248. https://doi.org/10.1080/07399332.2019.1571061

Bigarella, L. G.; Ballotin, V. R.; Mazurkiewicz, L. F.; Ballardin, A. C.; Rech, D. L.; Bigarella, R. L.; Selistre, L. da S. (2022). Exercise for depression and depressive symptoms in older adults: An umbrella review of systematic reviews and meta-analyses. Aging Ment Health, 26(8), 1503–1513. https://doi.org/10.1080/13607863.2021.1951660

Chong, T. W. H.; Kootar, S.; Wilding, H.; Berriman, S.; Curran, E.; Cox, K. L.; Bahar-Fuchs, A.; Peters, R.; Anstey, K. J.; Bryant, C.; Lautenschlager, N. T. (2022). Exercise interventions to reduce anxiety in mid-life and late-life anxiety disorders and subthreshold anxiety disorder: A systematic review. Ther Adv Psychopharmacol, 12, 204512532211049. https://doi.org/10.1177/20451253221104958

Legrand, F. D.; Crombez-Bequet, N. (2022). Physical exercise and self-esteem in women facing lockdown-related domestic violence. J Fam Violence, 37(6), 1005–1011. https://doi.org/10.1007/s10896-021-00308-y

Gordon, B. R.; McDowell, C. P.; Lyons, M.; Herring, M. P. (2020). Acute and chronic effects of resistance exercise training among young adults with and without analogue generalized anxiety disorder: A protocol for pilot randomized controlled trials. Ment Health Phys Act, 18, 100321. https://doi.org/10.1016/j.mhpa.2020.100321

World Health Organization. (n.d.). Global recommendations on physical activity for health. https://www.who.int/dietphysicalactivity/physical-activity-recommendations-18-%0A64years.pdf?ua=1

American College of Sports Medicine. (2009). Progression models in resistance training for healthy adults. Med Sci Sports Exerc, 41(3), 687–708. https://doi.org/10.1249/MSS.0b013e3181915670

Santandreu, M.; Laura, O.; De, T.; Llanos, L.; Vallejo, R. R. (2014). Violencia de género y autoestima: Efectividad de una intervención grupal. Revista de Psicología, 32(1), 57–63.

Gonzalez-Guarda, R. M.; Vermeesch, A. L.; Florom-Smith, A. L.; McCabe, B. E.; Peragallo, N. P. (2013). Birthplace, culture, self-esteem, and intimate partner violence among community-dwelling Hispanic women. Violence Against Women, 19(1). https://doi.org/10.1177/1077801212475336

Liu, M.; Wu, L.; Ming, Q. (2015). How does physical activity intervention improve self-esteem and self-concept in children and adolescents? Evidence from a meta-analysis. PLoS One, 10(8). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0134804

Callahan, M. R.; Tolman, R. M.; Saunders, D. G. (2003). Adolescent dating violence victimization and psychological well-being. J Adolesc Res, 18(6). https://doi.org/10.1177/0743558403254784

Coker, A. L.; McKeown, R. E.; Sanderson, M.; Davis, K. E.; Valois, R. F.; Huebner, E. S. (2000). Severe dating violence and quality of life among South Carolina high school students. Am J Prev Med, 19(4). https://doi.org/10.1016/S0749-3797(00)00227-0

Reyes-Molina, D.; Nazar, G.; Cigarroa, I.; Zapata-Lamana, R.; Aguilar-Farias, N.; Parra-Rizo, M. A.; Albornoz-Guerrero, J. (2022). Comportamiento de la actividad física durante la pandemia por COVID-19 y su asociación con el bienestar subjetivo y salud mental en estudiantes universitarios en Chile. Terapia psicológica, 40(1), 23–26. https://doi.org/10.4067/s0718-48082022000100023

Delara, M. D. (2016). Mental health consequences and risk factors of physical intimate partner violence. Ment Health Fam Med, 12(1). https://doi.org/10.25149/1756-8358.1201004

Stein, M. B.; Kennedy, C. M.; Twamley, E. W. (2002). Neuropsychological function in female victims of intimate partner violence with and without posttraumatic stress disorder. Biol Psychiatry, 52(11). https://doi.org/10.1016/S0006-3223(02)01414-2

Del, M.; Beltrán, C.; Freyre, M.-Á.; Hernández-Guzmán, L. (2012). The Beck Depression Inventory: Its validity in adolescent population. Revista de Psicología, 30, 5–13.

Gujral, S.; Aizenstein, H.; Reynolds, C. F.; Butters, M. A.; Erickson, K. I. (2017). Exercise effects on depression: Possible neural mechanisms. General Hospital Psychiatry. https://doi.org/10.1016/j.genhosppsych.2017.04.012

Armour, C.; Elhai, J. D.; Richardson, D.; Ractliffe, K.; Wang, L.; Elklit, A. (2012). Assessing a five factor model of PTSD: Is dysphoric arousal a unique PTSD construct showing differential relationships with anxiety and depression? J Anxiety Disord, 26(2). https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2011.12.002

Taylor, S.; Asmundson, G. J. G.; Carleton, R. N. (2006). Simple versus complex PTSD: A cluster analytic investigation. J Anxiety Disord, 20(4). https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2005.04.003

Lagdon, S.; Armour, C.; Stringer, M. (2014). Adult experience of mental health outcomes as a result of intimate partner violence victimisation: A systematic review. Eur J Psychotraumatol, 5. https://doi.org/10.3402/ejpt.v5.24794

Echeburúa, E.; Amor, P. J.; Sarasua, B.; Zubizarreta, I.; Holgado-Tello, F. P.; Muñoz, J. M. (2016). Escala de gravedad de síntomas revisada (EGS-R) del trastorno de estrés postraumático según el DSM-5: Propiedades psicométricas. Terapia psicológica, 34(2), 111–128. https://doi.org/10.4067/S0718-48082016000200004

Crombie, K. M.; Sartin-Tarm, A.; Sellnow, K.; Ahrenholtz, R.; Lee, S.; Matalamaki, M.; Adams, T. G.; Cisler, J. M. (2021). Aerobic exercise and consolidation of fear extinction learning among women with posttraumatic stress disorder. Behaviour Research and Therapy, 142. https://doi.org/10.1016/j.brat.2021.103867

Publicada

2024-12-31

Cómo citar

González González, Y., Justo Cousiño, L. A., Abalo Núñez, R., Soto González, M., da Cuña Carrera, I., & Lantarón Caeiro, E. M. (2024). Ejercicio terapéutico sobre el bienestar psicológico de mujeres víctimas de violencia de género. Protocolo de estudio. International Multidisciplinary Journal CREA, 4, 39–52. https://doi.org/10.35869/5654

Número

Sección

ARTÍCULO ORIGINAL

Artigos similares

1 2 3 > >> 

Tamén pode Iniciar unha búsqueda de similitude avanzada para este artigo.