Integración competencial no ensino da materia “Teoría do Buque e Construción Naval”: un modelo transversal baseado en intelixencia artificial e análise de datos
DOI:
https://doi.org/10.35869/6285Palabras clave:
innovación docente, enxeñaría naval, intelixencia artificial, aprendizaxe activa, análise de datos.Resumo
Introdución: o ensino da enxeñaría naval presenta con frecuencia unha fragmentación entre os fundamentos teóricos e a súa aplicación práctica, o que limita a transferencia do coñecemento. Neste contexto, propóñese unha iniciativa de innovación docente que integre as materias científico–técnicas relacionadas coa materia Teoría do Buque e Construción Naval, considerada o eixo finalista da formación en enxeñaría naval.
Obxectivo: desenvolver un modelo metodolóxico transversal que reforze a coherencia competencial, fomente a aprendizaxe activa e promova o uso formativo da intelixencia artificial (IA) e da análise de datos como ferramentas de simulación e avaliación.
Metodoloxía: o plan estrutúrase en cinco bloques formativos: fundamentos analíticos, físicos, xeométricos, estruturais e de aplicación naval; integrados mediante metodoloxías activas e aprendizaxe baseada en proxectos (ABP). Incorpóranse ferramentas como Python, MATLAB, simuladores CFD e bibliotecas de IA, xunto con rúbricas transversais e análise de resultados a través de plataformas dixitais.
Resultados: agárdase unha mellora na comprensión aplicada, na coherencia curricular e no rendemento académico, así como unha maior motivación e alfabetización dixital do alumnado. Os exemplos didácticos deseñados amosan a viabilidade do enfoque e o seu potencial para fortalecer a autonomía técnica e a toma de decisións informada.
Conclusións: o modelo constitúe un marco replicable para outras titulacións técnicas, aliñado cos principios de innovación educativa, sustentabilidade e transformación dixital, no que a IA e a análise de datos actúan como ferramentas de cohesión, aprendizaxe activa e excelencia académica.
Descargas
Citas
Alé-Ruiz, R., & del Moral Marcos, M. T. (2021). Aprendizaje activo y competencias socioemocionales en entornos digitales de educación superior. UTE Teaching & Technology (Universitas Tarraconensis), 30-49.
Biggs, J., & Tang, C. (2022). Teaching for Quality Learning at University (5th ed.). McGraw-Hill Education.
Gkoutis, G., Thode, M., & Paliokas, I. (2025). A European Examination of Digital Education Strategies: Broader Insights into Policy Adoption and Economic Impact. Digital Society, 4(53). https://doi.org/10.1007/s44206-025-00206-6
Hamal, O., El Faddouli, N.-E., Harouni, M. H. A., & Lu, J. (2022). Artificial Intelligence in Education. Sustainability, 14(5), 2862. https://doi.org/10.3390/su14052862
Huerta-Gómez-Merodio, M., & Requena-García-Cruz, M.-V. (2025). Integrating Theory and Practice in Engineering Education: A Cross-Curricular and Problem-Based Methodology. Education Sciences, 15(9), 1253. https://doi.org/10.3390/educsci15091253
Khatri, R., Lee, H.-K., & Kyle, W. C. (2017). Characteristics of well-propagated teaching innovations in undergraduate STEM. International Journal of STEM Education, 4, 36. DOI https://doi.org/10.1186/s40594-017-0056-5
King, A., & Wankel, C. (2021). Artificial Intelligence and Education: A critical inquiry. Emerald Publishing.
Li, Y., Tolosa, L., Rivas-Echeverría, F., & Márquez, R. (2025). Integrating AI in Education: Navigating UNESCO Global Guidelines, Emerging Trends, and Its Intersection with Sustainable Development Goals. ChemRxiv preprint. https://doi.org/10.26434/chemrxiv-2025-wz4n9
OECD. (2021). AI and the Future of Skills: Capabilities and Learning for Life. OECD Publishing.
Stracke, C. M., Burgos, D., Santos-Hermosa, G., Bozkurt, A., Sharma, R. C., Swiatek Cassafieres, C., & Truong, V. (2022). Responding to the initial challenge of the COVID-19 pandemic: Analysis of international responses and impact in school and higher education. Sustainability, 14(3), 1876.
UNESCO. (2023). Guidance for the ethical use of artificial intelligence in education. UNESCO Publishing.
Publicada
Cómo citar
Número
Sección
Licenza
Dereitos de autoría 2025 International Multidisciplinary Journal CREA

Esta obra está baixo unha licenza internacional Creative Commons Atribución-NonComercial-SenDerivadas 4.0.
Derechos de Autor
Tras la aceptación de un artículo se pedirá a los autores que completen un Acuerdo de Publicación. La aceptación del acuerdo garantizará la difusión más amplia posible de información. En virtud de dicho acuerdo, los derechos de autor serán transferidos a la Sociedad/Institución si el manuscrito es aceptado para su publicación. Se requiere permiso de la Sociedad/Institución para su reventa o distribución fuera de la institución y para todos los demás trabajos derivados, incluyendo compilaciones y traducciones. Si se incluyen extractos de otras obras con derechos de autor, el autor (s) debe obtener permiso por escrito de los propietarios de derechos de autor y de crédito de la fuente (s) en el artículo.
Derechos de los usuarios
Todos los artículos publicados en la revista estarán inmediata y permanentemente accesibles para que cualquier usuario los pueda leer y descargar. La (Re)utilización permitida para terceros de los contenidos publicados estará definida por la siguiente licencia de uso Creative Commons: Creative Commons Reconocimiento-No comercial-Sin obras derivadas (CC BY-NC-ND). Para fines no comerciales, permite a otros distribuir y copiar el artículo. También permite su inclusión en un trabajo colectivo (como una antología), siempre que se cite el autor (s) y no se altere o modifique el artículo.
Tarifa de publicación
El autor de los artículos aceptados no debe pagar por su publicación. La Sociedad o la Institución propietaria de la revista financia los costes de producción de los manuscritos.


